Lionòra de s'Arboréa de Bas-Serra

 

 

 

de Zuanneddhu Sedda


Juyghissa de Arborea (pro contu de sos fitzos Federigu e Marjane). Naskida fortzis in su 1354 e morta de peste in su 1402 o 1403.

Est s’eroina sa prus connotta e istimada de s’istoria sarda, simbolu de libertade e indipendentzia.

In su 1383, sa die 15 de Martu, sa corona de logu intronizad Juyghe Federigu, primu fitzu de Elionora de Arborea e Brancaleone Doria (sennore de Castedhu Sardu): ancora fedu non podet gubernare e pro isse lu faghed sa mama Elionora comente Juyghisse regente fintzas a s’edade mayore, ki benid a degheotto annos.

Federigu morit a s’edade de deghe annos e suta sa regentzia de sa matessi Elionora est Juyghe su frade Marjane V, naskidu in su 1378 o su 1379 in Castedhu sardu (insaras Castelgenovese).

 

Su mumentu prus dolorosu de su rennu de Elionora fu sa paghe de Sedhori de su 1388, firmada sa die 24 de Bennarzu pustis s’agradessida de su populu ki l’aia votada in tottu sas coronas de logu: una paghe “intra Catalanos, Aragonesos, Sardos e atteros partizanos regios de un’ala e sa domo de Arborea e sudhitos issoro a s’ater’ala”.

 

In custa paghe enian cunsinnados tottu sos territorios illiberados “in gherra bona e zusta” dae Marjane e Ugone; iat a essi sa Sardigna tottu kenze s’Alighera e su kastedhu ‘e Karale. Tottu kustu pro poder illiberare su maridu sou Brancaleone, presoneri in Karale dae sa die de s’intronizzazione de su fitzu Federigu.